http://namduoctuetinh.com/

5 (100%) 1 vote

Vị thuốc ý dĩ là một vị thuốc quý trong đông y xuất hiện từ rất lâu đời, được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian, vừa có tác dụng chữa bệnh, vừa có tác dụng bồi bổ cơ thể, nâng cao thể trạng.

Giải nghĩa tên vị thuốc ý dĩ:

Ý là lõi bên trong. Dĩ là sử dụng. Vì vậy cái tên ý dĩ được hiểu là một vị thuốc sử dụng “lõi bên trong”. Ở đây chỉ hạt của cây ý dĩ.

Vị thuốc ý dĩ:

Tên gọi khác của vị thuốc ý dĩ:

Trong dân gian vị thuốc ý dĩ còn được gọi là: hạt bo bo, cườm gạo, dĩ thực, dĩ mễ, dĩ nhân, thảo ngư mục, ngọc mễ, châu tử nhan, cảm mễ…

Tên khoa học: Coix lachryma jobi L. Họ Lúa (Poaceae).

Mô tả và phân bố của vị thuốc ý dĩ:

Vị thuốc Ý dĩ
Vị thuốc Ý dĩ

Y dĩ là cây thân thảo, sống hàng năm, hoặc lâu năm, cao từ 1-2m. Phân nhánh ở ngọn có hoa.

Thân cây ý dĩ nhẵn, bóng, có vạch dọc. Ở gốc thân có nhiều rễ phụ.

Lá ý dĩ to, dài và hẹp hình mác, đầu nhọn. Dài 10-40cm, rộng 1,5-3cm. Mọc so le, mặt lá ráp, có những gân song song nổi rõ, gân giữa nổi to nhất, không có cuống.

Hoa ý dĩ đơn tính cùng gốc, mọc ở kẽ lá thành bông. Hoa đực ngắn, màu lục nhạt, trông tựa một nhánh của cây lúa. Hoa cái mọc nằm trong một lá bắc dày, cứng, mọc ở phía dưới. Màu chuyển từ xanh sang màu nâu tím rồi đến màu đen.

Quả ý dĩ được bao bọc bởi bẹ của 1 lá bắc, cấu trúc hình trứng hơi nhọn ở đầu, màu trắng, rất cứng.

Ý dĩ ra hoa tầm tháng 7-8, quả ra tầm tháng 9-10.

Vị thuốc ý dĩ mọc hoang ở hầu hết các tỉnh thành trên đất nước ta. Tập chung chủ yếu ở những vùng đất có nhiều phù sa, đất pha cát có nhiều mùn, những vùng đất ẩm hoặc được trồng ở bờ nước, bãi đất, trên đồng ruộng.

Bộ phận sử dụng, thu hái và bào chế vị thuốc ý dĩ:

Bộ phận dùng: hạt bỏ vỏ của cây ý dĩ.

Ý dĩ được thu hái vào cuối thu, sau khi quả chín, khoảng tháng 9-10. Cắt cả cây đem phơi khô, đập cho rụng hạt, bỏ vỏ ngoài, lấy nhân đem phơi khô, hoặc sao vàng, dùng dần.

Bảo quản vị thuốc ý dĩ:

Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.

Thành phần hóa học của vị thuốc ý dĩ:

Hạt ý dĩ chứa nhiều dầu béo (4,65%), protid (16,2%), carbohydrate (79,17%), lượng ít vitamin B1.

Chất béo chủ yếu là hợp chất triterpenoid, sitosterol, coixenolide và coixol, dimethyl glucosid, acid myristic, campesterol,…

Các acid amin chính trong vị thuốc ý dĩ như: leucin, tyrosin, histidin, lysine, arginine, coicin, glutamic acid.

Hai chất có hoạt tính chống ung thư trong thành phần của vị thuốc ý dĩ: α- monolinolein và coixenolid.

Tính vị quy kinh, công năng chủ trị của vị thuốc ý dĩ:

Vị thuốc ý dĩ có vị ngọt, nhạt, tính mát. Quy kinh: phế, đại trường, tỳ, can, thận.

Công dụng: bổ phế, kiện tỳ vị, thanh nhiệt, lợi niệu.

Tác dụng của vị thuốc ý dĩ:

3 Tăng:

  • Tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao thể trạng.
  • Tăng tiết sữa.
  • Kích thích ăn uống.

4 Chữa:

  • Chữa các bệnh lý liên quan đến thận như: sỏi thận, phù thũng, tiểu buốt, tiểu rắt…
  • Chữa chứng ỉa chảy ở trẻ em, giun đũa.
  • Chữa phong thấp gây đau nhức xương khớp.
  • Chữa rối loạn kinh nguyệt, bế kinh.

Cụ thể: trị đau nhức xương khớp, co rút gân, gấp duỗi khó khăn, viêm họng, sưng đau, ho có đờm,  tiểu buốt, tiểu rắt, phù thũng, sỏi thận, ăn uống kém, tiêu chảy, trị giun đũa, kích thích tiết sữa, rối loạn kinh nguyệt, bế kinh…

Cách dùng và liều lượng dùng của vị thuốc ý dĩ:

Ngày dùng 10-30g hạt ý dĩ. Dùng tươi, hoặc phơi khô hoặc sao vàng. Sắc nước uống hoặc nấu cháo.

Có thể kết hợp với các vị thuốc khác để điều trị theo từng chứng bệnh.

Lưu ý khi sử dụng vị thuốc ý dĩ:

Người bị táo bón, trĩ kiêng dùng.

Phụ nữ có thai cấm dùng.

Một số nghiên cứu về dược chất có trong vị thuốc ý dĩ:

Tác động lên hệ hô hấp của vị thuốc ý dĩ:

Dầu trích từ hạt ý dĩ với liều tương ứng có tác dụng lên hệ hô hấp. Liều thấp gây kích thích hô hấp, liều cao gây ức chế hô hấp. Thuốc cũng có tác dụng làm gĩan phế quản (Trung Dược Học).

Tác dụng lên tế bào u của vị thuốc ý dĩ:

Thí nghiệm trên chuột con, dùng chất chiết của vị thuốc ý dĩ tiêm vào xoang bụng có tác dụng ức chế rõ rệt ung thư bụng nước Ehrlich (Ehrlich ascites carcinoma) và có thể kéo dài thời gian sinh tồn động vật (Dược học văn trích (5) : 129, 1960). cồn và chất chiết acetone có tác dụng ức chế rõ đối với tế bào ung thư. Coixenolide có tác dụng ức chế đối với tiểu trường. Dầu béo của nó có thể làm hạ thấp đường huyết và canxi huyết thanh, và có tác dụng giải nhiệt, trấn tĩnh, giảm đau (Trung dược học).

Tác dụng trên cơ vân của vị thuốc ý dĩ:

Vào năm 1920, thực nghiệm cho thấy dầu trích của vị thuốc ý dĩ tiêm cho ếch thấy có tác dụng làm giảm co cơ vân. Tác dụng này liên hệ với cơ trơn nhưng không ảnh hưởng đến thần kinh. Chất Coixol có tác dụng thư giãn đối với cơ trơn. (Trung Dược Học).

Tác dụng trên hệ miễn dịch của vị thuốc ý dĩ:

Hạt ý dĩ có khả năng tăng cường hệ miễn dịch, giảm lượng đường huyết và calci trong huyết thanh, ức chế sự sinh trưởng của tế bào ung thư. Đối với mạch máu tim và tử cung có tác dụng hưng phấn, giải nhiệt, giảm đau, trấn tĩnh.

Với những hiểu biết về vị thuốc ý dĩ cũng như công dụng của thuốc đã được lương y Nguyễn Kiều- hiệu trưởng đầu tiên của trường Y học dân tộc Tuệ Tĩnh là tiền thân của trường Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam sau này ứng dụng vào bổ gan “Cao Giải Phóng” giúp thanh nhiệt, giải độc, lương huyết.

Chia sẻ ngay!
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestEmail this to someone

Tags: ,

Tin tức khác

Gan nhiễm mỡ nên kiêng những thực phẩm gì là tốt nhất?

5 (100%) 3 votes Gan nhiễm mỡ là tình trạng hàm lượng mỡ trong gan nhiều hơn mức bình thường. Đa phần người bị gan nhiễm mỡ đa phần không có triệu chứng, tuy nhiên gan nhiễm mỡ là căn bệnh nguy hiểm bởi có 10 – 25% số bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ […]

Chi tiết

Uống thuốc bổ gan nhiều có tốt không

5 (100%) 4 votes Trước tình trạng gan đang bị nhiễm độc, tàn phá nặng nề thì không thể phủ nhận thuốc bổ gan đem lại nhiều lợi ích. Thuốc bổ gan là thuốc giúp mát gan, tiêu độc, giải nhiệt cho cơ thể nếu dùng đúng lúc và đúng cách, đúng liều lượng. Chính […]

Chi tiết

Cách chữa nóng gan hiệu quả nhất

5 (100%) 7 votes Gan là cơ quan quan trọng, đảm nhận các hoạt động quyết định trong cơ thể. Tuy nhiên, việc tích tụ các độc tố trong gan có thể cản trở gan thực hiện các nhiệm vụ quan trọng này. Để giữ cho lá gan khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ […]

Chi tiết

Hỗ trợ trực tuyến

  • BS.YHCT - Vũ Hùng

    Call: 0916616245

    hung1974.1974@gmail.com

    Vũ Hùng

  • BS.YHCT - NP. Duy

    Call: 01644684426

    duyntp@mxgroup.com.vn

    NP. Duy

Địa chỉ Văn phòng

  • Văn phòng Lô 17BT4-1, khu nhà ở Trung Văn, P.Trung Văn, Q.Nam Từ Liêm, Tp.Hà Nội


    024.2239.1088