http://namduoctuetinh.com/

5 (100%) 1 vote

Vị thuốc uất kim hay còn gọi là nghệ vàng. Vừa là thực phẩm, vừa là một vị thuốc quý và dễ kiếm trong dân gian. Có tác dụng tốt trong điều trị một số bệnh thông thường.

Cùng tìm hiểu về vị thuốc uất kim:

Uất kim là từ Hán- Việt với ý nghĩa: Uất là mùi nồng hoặc mùi thơm hắc. Kim là kim loại thể hiện sự quý hiếm. Tên của vị thuốc đã nói nên đây là một vị thuốc quý và có mùi thơm hắc.

Tên gọi khác của vị thuốc uất kim:

Trong dân gian vị thuốc uất kim còn được gọi là: mã thuật, ngũ đế túc, hoàng uất, ô đầu, ngọc kim, thâm hoàng, nghệ (Dược Liệu Việt Nam)…

Tên khoa học: Curcuma longa L- họ Gừng (Zingiberaceae).

Mô tả và phân bố của vị thuốc uất kim:

Vị thuốc uất kim-khương hoàng
Vị thuốc uất kim-khương hoàng

Mô tả:

  • Uất kim hay còn gọi là nghệ là một loại cỏ cao từ 0,6- 1m. Là cây thân rễ. Thân rễ hình trụ hoặc hơi dẹt, cắt ngang thân rễ có màu cam sẫm.
  • Lá cây có bẹ và có cuống. Lá hình trái xoan thon nhọn hai đầu, hai mặt nhẵn, dài chừng 45cm, rộng chừng 18cm.
  • Hoa mọc thành cụm. Cụm hoa mọc từ giữa các bẹ lá lên, thành hình nón thưa, đầu tròn màu lục nhạt, hoa màu tím nhạt. Tràng hoa có phiến, cánh hoa ngoài màu lục nhạt, chia thành ba thuỳ, thuỳ trên to hơn. Phiến các hoa trong cũng chia ba thùy, 2 thuỳ hai bên đứng và phẳng, thuỳ dưới lõm thành máng sâu.
  • Quả nang có 3 ngăn, mở bằng 3 van. Hạt có lớp áo hạt.

Phân bố:

  • Vị thuốc uất kim mọc tự nhiên và được trồng ở các nước nhiệt đới như: Ấn Độ, Lào, Việt Nam, Campuchia, lndonexia, Trung Quốc và một số nước có khí hậu nhiệt đới khác.
  • Ở Việt Nam cây mọc tự nhiên và được trồng ở khắp nơi trên đất nước.

Bộ phận sử dụng, thu hái, bào chế và bảo quản vị thuốc uất kim:

  • Bộ phận sử dụng: thân rễ của cây nghệ vàng.
  • Thu hái: Cây được thu hoạch vào mùa thu.
  • Bào chế: Cắt bỏ hết rễ, thân rễ để riêng. Ngâm nước, rửa sạch, vớt ra phơi hoặc cắt từng miếng ra phơi để dùng dần. Muốn dược liệu để được lâu hơn thì phải đồ hoặc hấp trong 6- 12 giờ. Sau đó để ráo nước, đem phơi hoặc sấy khô.
  • Bảo quản thuốc nơi khô ráo, thoáng mát.

Thành phần hóa học của vị thuốc uất kim:

  • Trong vị thuốc uất kim chứa một lượng lớn curcumin, tinh dầu.
  • Ngoài ra trong vị thuốc còn chứa tinh bột, nhựa, nước, oxalat, chất béo…

Tính vị quy kinh, công năng chủ trị của vị thuốc uất kim:

Uất kim vị cay đắng, tính hàn. Quy kinh: can, đởm, tâm.

Công năng chủ trị:hành khí hoạt huyết, chỉ thống, giải uất.

Công dụng của vị thuốc uất kim:

4 Trị:

  • Trị các chứng nôn trớ.
  • Trị một số bệnh liên quan đến dạ dày.
  • Trị chứng liên quan tới phụ nữ hành kinh đau bụng.
  • Trị các chứng đau do chấn thương.

2 Hạ:

  • Hạ mỡ máu.
  • Hạ huyết áp.

2 Tăng:

  • Tăng tiết dịch mật.
  • Tăng cường chức năng gan, giải độc gan.

Liều dùng và cách dùng:

Ngày dùng từ 6-12g. Có thể phối hợp với các vị thuốc khác để tăng tác dụng điều trị bệnh.

Kiêng kị và lưu ý của vị thuốc uất kim:

Không dùng chung với vị thuốc đinh hương.

Phụ nữ có thai, người mất máu không sử dụng.

Một số nghiên cứu về dược chất có trong vị thuốc uất kim:

Tác dụng giải độc gan của vị thuốc uất kim:

  • Uống nước sắc của vị thuốc uất kim, sau đó theo dõi chức năng giải độc gan đối với santonin thì thấy tăng chức năng giải độc của gan. Uống liên tục sẽ thấy tác dụng rõ hơn.
  • Dùng uất kim trong những bệnh lý về gan và đường mật thì triệu chứng đau giảm đi nhiều. Nhưng trong trường hợp sỏi mật cấp tính thì kết quả chậm và tác dụng từ từ.

Vị thuốc uất kim với tác dụng kích thích bài tiết mật:

  • Trên động vật thực nghiệm: thuốc có tác dụng làm giảm các mảng xơ vữa của nội mạc mạch vành và động mạch chủ.
  • Nước sắc của vị thuốc uất kim đối với người trước khi chụp mật cho thấy không có dấu hiệu tập trung ở mật.
  • Cho nước ép của vị thuốc uất kim vào tá tràng sẽ thấy lượng nước mật trong tá tràng được tăng cao, nhưng lượng bilirubin không tăng, nhưng khi lượng nước mật tăng nhiều, độ sánh của nước mật cũng tăng lên
  • Guy Laroche (1933) và H. Leclec(1935) đã chứng minh tính chất kích thích sự bài tiết mật của các tế bào gan là do hoạt chất paratolyl metylcacbinol, còn hoạt chất Cureumin có tính chất thông mật.

Tác dụng lên chuyển hóa lipid của vị thuốc uất kim:

  • Chất Cureumen có tác dụng hạ cholesterol trong máu.

Thí nghiệm trên tử cung của vị thuốc uất kim:

  • Trên thí nghiệm của chuột bạch và chuột nhắt cô lập tử cung, thấy thuốc có tác dụng hưng phấn.
  • Thí nghiệm trên tử cung của thỏ (theo phương pháp Reynolds): khi tiêm dung dịch Clohydrat cao uất kim vào tĩnh mạch hoặc thụt dung dịch uất kim, đều thấy tử cung co bóp đều đặn, mỗi lần sử dụng thuốc thời gian tác dụng kéo dài 5- 7 giờ.
  • Khi tiêm 5ml dung dịch clohydrat của uất kim vào chó gây mê thấy: sự bài tiết nước mật. Nếu tiêm 15- 20ml có thể dẫn đến đình chỉ hô hấp và hạ huyết áp. Thí nghiệm trên tim cô lập thấy có hiện tượng ức chế.

Đối với bệnh nhân bị galactoza niệu:

  • Sau khi uống thuốc có chiết suất của uất kim trong vòng 10 ngày, kiểm tra lại lượng galactoza bằng phương pháp Banev thì lượng galactoza giảm xuống.
  • Trong trường hợp Urobilin tăng trong nước tiểu, uống thuốc có nghệ vài ngày sẽ thấy lượng urobilin trong nước tiểu giảm xuống.

Tác dụng kháng khuẩn của vị thuốc uất kim:

  • Cureumini có tác dụng ngăn cản sự phát triển của vi khuẩn lao ở nồng độ 25.
  • Tinh dầu trong vị thuốc uất kim có tác dụng diệt nấm và sát trùng đối với bệnh nấm, Staphylcoc và một số vi trùng khác.

 

Với những hiểu biết về vị thuốc uất kim cũng như công dụng của thuốc đã được lương y Nguyễn Kiều- hiệu trưởng đầu tiên của trường Y học dân tộc Tuệ Tĩnh là tiền thân của trường Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam sau này ứng dụng vào sản phẩm “Trật Đả hoạt huyết KVh” có tác dụng giúp làm giảm các triệu chứng đau nhức xương khớp của các bệnh viêm khớp, thoái hóa khớp, hỗ trợ phục hồi chức năng vận động của khớp sau chấn thương.

Chia sẻ ngay!
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestEmail this to someone

Tags: ,

Tin tức khác

Gan nhiễm mỡ nên kiêng những thực phẩm gì là tốt nhất?

5 (100%) 3 votes Gan nhiễm mỡ là tình trạng hàm lượng mỡ trong gan nhiều hơn mức bình thường. Đa phần người bị gan nhiễm mỡ đa phần không có triệu chứng, tuy nhiên gan nhiễm mỡ là căn bệnh nguy hiểm bởi có 10 – 25% số bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ […]

Chi tiết

Uống thuốc bổ gan nhiều có tốt không

5 (100%) 4 votes Trước tình trạng gan đang bị nhiễm độc, tàn phá nặng nề thì không thể phủ nhận thuốc bổ gan đem lại nhiều lợi ích. Thuốc bổ gan là thuốc giúp mát gan, tiêu độc, giải nhiệt cho cơ thể nếu dùng đúng lúc và đúng cách, đúng liều lượng. Chính […]

Chi tiết

Cách chữa nóng gan hiệu quả nhất

5 (100%) 7 votes Gan là cơ quan quan trọng, đảm nhận các hoạt động quyết định trong cơ thể. Tuy nhiên, việc tích tụ các độc tố trong gan có thể cản trở gan thực hiện các nhiệm vụ quan trọng này. Để giữ cho lá gan khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ […]

Chi tiết

Hỗ trợ trực tuyến

  • BS.YHCT - Vũ Hùng

    Call: 0916616245

    hung1974.1974@gmail.com

    Vũ Hùng

  • BS.YHCT - NP. Duy

    Call: 01644684426

    duyntp@mxgroup.com.vn

    NP. Duy

Địa chỉ Văn phòng

  • Văn phòng Lô 17BT4-1, khu nhà ở Trung Văn, P.Trung Văn, Q.Nam Từ Liêm, Tp.Hà Nội


    024.2239.1088