http://namduoctuetinh.com/

5 (100%) 2 votes

Diệp hạ châu là một vị thuốc quý xuất hiện rất lâu đời. Được các thầy thuốc thời xưa sử dụng nhiều trong điều trị bệnh, trong đó có điều trị bệnh lý về gan-mật. Những bài thuốc có chứa vị thuốc diệp hạ châu được lưu truyền, kế thừa qua nhiều thế hệ cũng và được tồn tại cho đến tận bây giờ.

Nguồn gốc tên vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp là lá. Hạ là phía dưới. Châu là những hạt tròn. Vì vậy cái tên diệp hạ châu được hiểu là một loại cây mà ở phía dưới lá có những hạt tròn.

Đôi nét về vị thuốc diệp hạ châu:

Tên gọi khác của vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp hạ châu trong dân gian còn được gọi là: cây chó đẻ, cây cau trời, trân châu thảo, nhật khai dạ bế…

Tên khoa học: Phyllanthus urinaria L. họ Thầu dầu (Euphorbiaceae)

Mô tả và phân bố của vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp hạ châu hạ men gan
Diệp hạ châu hạ men gan

Diệp hạ châu là cây thân thảo sống hàng năm hoặc vài năm, thân nhẵn mọc thẳng, cao khoảng 80 cm.

Thân cây cứng màu hồng, cây tạo thành nhiều nhánh ở gần gốc, các nhánh nằm thẳng, có lông cứng dọc theo một bên.

Các lá xếp thành hai dãy, mọc so le, các lá có hình trứng hoặc bầu dục. Cuống lá rất ngắn, phiến lá mỏng, thuôn dài, đôi khi hơi cong hình lưỡi liềm, kích thước 4-10 x 2-5 mm, mép lá có lông rung, đỉnh lá thuôn tròn, tù hoặc có chóp nhỏ nhọn đầu. Các gân lá bên 4-5 cặp.

Cây đơn tính cùng gốc, hoa đực mọc thành chùm 2-4 hoa ở gần ngọn, dính nhau ở gốc,dọc theo phần ngoại biên của các cành nhỏ. Hoa cái mọc đơn độc ở phía dưới cành, cuống hoa dài khoảng 0,5mm.

Quả nang hình cầu, không có cuống, hạt hình 3 cạnh, đường kính 2-2,5 mm, màu nâu đỏ hơi xám nhạt, với các vết nổi hơi đỏ, nốt sần có vảy, thường với 1-3 vết lõm sâu hình tròn trên mặt.

Ra hoa vào khoảng tháng 4-6, và kết quả vào khoảng tháng 7-11.

Diệp hạ châu là cây mọc hoang, phân bố chủ yếu ở các vùng có nhiệt đới.

Trên thế giới phân bố chủ yếu ở: Ấn Độ, Đài Loan, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Indonesia, Myanma….

Ở Việt Nam: Cây mọc hoang khắp nơi trên đất nước ta.

Bộ phận sử dụng của vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp hạ châu hạ men gan
Diệp hạ châu hạ men gan

Toàn cây trên mặt đất.

Thu hái, bào chế vị thuốc diệp hạ châu:

Vị thuốc diệp hạ châu thường thu hái vào mùa hè.

Toàn cây trên mặt đất của cây diệp hạ châu, rửa sạch, phơi gần khô ngoài nắng rồi đem phơi âm can trong bóng râm.

Bảo quản vị thuốc diệp hạ châu:

Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.

Thành phần hóa học của vị thuốc diệp hạ châu:

Trong diệp hạ châu có các thành phần như: Alcaloid phyllanthin, Flavonoid và các hợp chất hypophyllanthin, niranthin, phylteralin.

Tính vị quy kinh, công năng của vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp hạ châu vị đắng, ngọt tính mát. Quy kinh: can, tỳ, thận.

Công dụng: thanh can, sáng mắt, thẩm thấp, lợi niệu.

Tác dụng cụ thể của vị thuốc diệp hạ châu:

3 chống:

  • Chống gốc tự do.
  • Chống ung thư.
  • Chống mệt mỏi.

4 ngừa:

  • Ngăn ngừa quá trình thoái hóa gan.
  • Ngăn ngừa xơ vữa mạch.
  • Ngăn ngừa quá trình hình thành ung thư.
  • Ngăn ngừa quá trình lão hóa.

5 tác dụng:

  • Tác dụng lên gan-mật.
  • Tác dụng lên đường tiêu hóa.
  • Tác dụng lên hệ miễn dịch.
  • Tác dụng lên đường hô hấp.
  • Tác dụng lên quá trình thải độc.

Cụ thể: điều trị các bệnh lý về gan như: viêm gan, suy gan do rượu, hạ men gan, làm giảm vàng da…. Chữa sốt rét, mụn nhọt, lở loét, nâng cao hệ miễn dịch, hỗ trợ điều trị ung thư gan, lợi mật, giảm đau, sát khuẩn…

Cách dùng và liều lượng của vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp hạ châu tươi: dùng từ 30-60g sắc nước uống trong ngày. Hoặc giã nát đắp vào vết mụn nhọt, lở loét.

Diệp hạ châu khô: dùng từ 15-30g sắc uống trong ngày.

Lưu ý khi sử dụng vị thuốc diệp hạ châu:

Người bị tiêu chảy, đau bụng do lạnh cần thận trọng khi sử dụng. Nên phối hợp với với các vị thuốc có tác dụng cay, ấm để làm dịu tính mát của diệp hạ châu.

Một số nghiên cứu về dược chất có trong vị thuốc diệp hạ châu:

Đối với bệnh lý viêm gan của vị thuốc diệp hạ châu:

Tại Việt Nam: nghiên cứu về tác dụng điều trị của diệp hạ châu đã được tiến hành trên bệnh nhân viêm gan. Ví dụ như: nhóm nghiên cứu của Lê Võ Định Tường (Học Viện Quân Y – 1990 – 1996) đã thành công với chế phẩm Hepamarin từ diệp hạ châu. Hoặc nhóm nghiên cứu của Trần Danh Việt, Nguyễn Thượng Dong (Viện Dược Liệu) với bột Phyllanthin (2001).

Tác động lên hệ miễn dịch của vị thuốc diệp hạ châu:

Năm 1992, các nhà khoa học Nhật Bản đã tìm ra tác dụng ức chế sự phát triển HIV-1 của cao lỏng Phyllanthus niruri thông qua sự kìm hãm quá trình nhân lên của virus HIV. Đến năm 1996, Viện nghiên cứu Dược học Bristol Myezs Squibb đã chiết xuất từ diệp hạ châu được một hoạt chất có tác dụng như vậy và đặt tên là “Nuruside”.

Tác dụng giải độc của vị thuốc diệp hạ châu:

Theo công trình nghiên cứu của Viện Dược liệu – Việt Nam (1987 – 2000) trên chuột cho thấy khi dùng liều 10 – 50g/kg diệp hạ châu có tác dụng chống viêm cấp.

Tác động lên hệ tiêu hóa của vị thuốc diệp hạ châu:

Diệp hạ châu có khả năng kích thích ăn ngon, kích thích trung tiện. Người Ấn Độ dùng để chữa các bệnh viêm gan, vàng da, kiết lỵ, táo bón, thương hàn, viêm đại tràng. Người dân vùng Haiti, Java dùng cây thuốc này trị chứng đau dạ dày, rối loạn tiêu hóa,..

Trên đường hô hấp của vị thuốc diệp hạ châu:

Người Ấn Độ sử dụng Diệp hạ châu để trị ho, viêm phế quản, hen phế quản, lao,…

Tác dụng giảm đau của vị thuốc diệp hạ châu:

Kenneth Jones và các nhà nghiên cứu Brazil đã tìm ra tác dụng giảm đau mạnh và bền vững của một vài loại diệp hạ châu. Tác dụng giảm đau của diệp hạ châu mạnh hơn morphin gấp 3 lần và mạnh hơn indomethacin gấp 4 lần. Tác dụng này được chứng minh là do sự tác dụng của acid gallic, ester ethyl và hỗn hợp steroid có trong diệp hạ châu.

Tác dụng lợi tiểu của vị thuốc diệp hạ châu:

Y học cổ truyền một số nước đã sử dụng diệp hạ châu làm thuốc lợi tiểu, trị bệnh phù thũng. Ở Việt Nam, diệp hạ châu được dùng sớm nhất ở Viện Đông y Hà Nội (1967) trong điều trị xơ gan cổ trướng. Một nghiên cứu của trường Đại học Dược Santa Catarina (Brazil-1984) đã phát hiện một alkaloid của diệp hạ châu có tác dụng chống co thắt cơ vân và cơ trơn, các nhà khoa học đã nhờ vào điều này để giải thích hiệu quả điều trị sỏi thận, sỏi mật của cây thuốc.

Vị thuốc diệp hạ châu đối với bệnh lý tiểu đường:

Vào năm 1995, tác dụng hạ đường huyết của diệp hạ châu đã được kết luận, đường huyết đã giảm một cách đáng kể trên những bệnh nhân tiểu đường khi cho điều trị bằng diệp hạ châu trong 10 ngày.

Từ những hiểu biết trên về vị thuốc diệp hạ châu đã được lương y Nguyễn Kiều- hiệu trưởng đầu tiên của trường Y học dân tộc Tuệ Tĩnh là tiền thân của trường Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam sau này ứng dụng vào bổ gan “Cao Giải Phóng” nhằm giúp thanh nhiệt, giải độc, lương huyết.

Chia sẻ ngay!
Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on PinterestEmail this to someone

Tags: ,

Tin tức khác

Gan nhiễm mỡ nên kiêng những thực phẩm gì là tốt nhất?

5 (100%) 3 votes Gan nhiễm mỡ là tình trạng hàm lượng mỡ trong gan nhiều hơn mức bình thường. Đa phần người bị gan nhiễm mỡ đa phần không có triệu chứng, tuy nhiên gan nhiễm mỡ là căn bệnh nguy hiểm bởi có 10 – 25% số bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ […]

Chi tiết

Uống thuốc bổ gan nhiều có tốt không

5 (100%) 4 votes Trước tình trạng gan đang bị nhiễm độc, tàn phá nặng nề thì không thể phủ nhận thuốc bổ gan đem lại nhiều lợi ích. Thuốc bổ gan là thuốc giúp mát gan, tiêu độc, giải nhiệt cho cơ thể nếu dùng đúng lúc và đúng cách, đúng liều lượng. Chính […]

Chi tiết

Cách chữa nóng gan hiệu quả nhất

5 (100%) 7 votes Gan là cơ quan quan trọng, đảm nhận các hoạt động quyết định trong cơ thể. Tuy nhiên, việc tích tụ các độc tố trong gan có thể cản trở gan thực hiện các nhiệm vụ quan trọng này. Để giữ cho lá gan khỏe mạnh và làm giảm nguy cơ […]

Chi tiết

Hỗ trợ trực tuyến

  • BS.YHCT - NP. Duy

    Call: 01644684426

    duyntp@mxgroup.com.vn

    NP. Duy

Địa chỉ Văn phòng

  • Văn phòng Lô 17BT4-1, khu nhà ở Trung Văn, P.Trung Văn, Q.Nam Từ Liêm, Tp.Hà Nội


    024.2239.1088